 |
 |
 |
 |
|
 |
|
 |
|
 |
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
A'DAN Z'YE TÜRKIYEMIZ : |
ADANA |
Adana (il)
|
|
|---|---|
|
|
| Adana ili konumu | |
|
|
| Bilgiler | |
| Cografi Bölge : | Akdeniz Bölgesi |
| Yüzölçümü : | 14.256 (km²) |
| Nüfus (2007) : | 2.006.650 |
| Plaka kodu : | 01 |
| Telefon kodu : | 0322 |
| Internet Sitesi | http://www.adana.gov.tr |
Adana ili Akdeniz Bölgesindedir. Il merkezi Akdeniz'e yaklasik 50 km uzakliktadir. Seyhan ve Yüregir ilçeleri ilin merkezini olusturur.
Ilin 13 ilçesi, 46 belediyesi, 550 köyü bulunmaktadir.
Adana'nin topraklari, içinden geçen Seyhan Nehri ve Ceyhan Nehri sayesinde çok verimlidir.
Ilk Çagda Adana, Anadolu'yu bastan basa geçerek Gülek bogazi'ndan Tarsus'a inen yol üzerinde bir konak yeriydi. Hitit tabletlerinden Hititler döneminde kent ve çevresinde Kizzuvatna Kralligi'nin egemen oldugu anlasilmaktadir. Yöre, M.Ö. 16. yy'da Hitit Federasyonu'na, Hitit Devleti yikildiktan sonra Çukurova'da kurulan Kue Kralligi'na baglandi. M.Ö. 9. yy sonlarina dogru Asur, M.Ö. 6. yy'da Persler, M.Ö. 333'te Büyük Iskender'in egemenligine girdi. Iskender'in ölümünde (MÖ. 323) sonra da Selefkiler'e baglandi. M.Ö. 66'da Romali konsül Pompeius tarafindan ele geçirildi.
Roma Imparatorlugu ve Bizans dönemlerinde, elverisli konumu nedeniyle önemli bir ticaret merkezi durumuna gelen 704'de Halife Abdülmelik tarafindan Emevi topraklarina katildi. Abbasi halifesi Harun Resit eski ilkçag kalesini (Adana kalesi) yeniden yaptirdi. IX. yy'da Adana Çukurova'nin önemli bir kültür ve ticaret merkezi durumundaydi. Ayni yy'da Yazman adli bir Türk komutan bölgeyi yari bagimsiz yönetti. Bölge daha sonra Misir'daki Tolunogullari'nin eline geçti.
Bizanslilar, Abbasiler'in zayif düsmesinden yararlanarak 10. yüzyilin baslarinda kenti yeniden topraklarina kattilar. Alp Arslan'in Malazgirt Zaferi'ni (1071) izleyen yillarda Adana, Selçuklular'in egemenligine girdi (1083-1097). Bu dönemde Çukurova'ya Dogu'dan gelen birçok Türk boyu yerlesti. 1097 Haçli seferiyle Adana'da Selçuklu egemenligi sona erdi. 14. yy'in ilk yarisinda Memluklar'in eline geçen Çukurova'ya çok sayida Türkmen oymagi yerlestirildi. 1352'de yöreye Memluklullara bagli Türkmen Beylerinden Yüregiroglu Ramazan Bey egemen oldu. Ramazanogullari adini alan Beyligin merkezi Adana'ydi. Ramazanogullari'nin yönetiminde kent genisledi, camiler, hanlar, kamu binalariyla süslendi. Yavuz Sultan Selim'in Misir seferi (1517) sirasinda Osmanli topraklarina katilan Adana'yi 1608'e kadar yine Ramazanogullari yönetti. 1600'lü yillardan itibaren Halep, Rakka, Içel'den bölgeye akin eden; Avsar, Bozdogan, Sirkinti, Karsanti, Yüregir, Kerimogullari, Kozanogullari, Barak, Beydilli g.b. onlarca Türkmen boyu Adananin demografik yapisini tamamen degistirdiler.
1672'de Adana ugrayan Evliya Çelebi seda ayrintili bilgi verir. Adana, 19. yy'in ortalarina dogru Osmanli Devleti'ne karsi ayaklanan Misir Valisi Kavalali Mehmet Ali Pasa tarafindan ele geçiridi ve Misir Ordusu'nun karargahi olarak kullanildi. Londra Antlasmasiyla (1840) Osmanlilar'a geri verildi.1867'deki yönetsel düzenlemede vilayet oldu. 1886'da Mersin-Adana demiryolunun açilmasi, pamuk tariminin ve kentin ekonomisinin canlanmasina, nüfusun artmasina neden oldu. Ermeniler'in 1909'daki ayaklanma girisimleri bastirildi. Birinci Dünya Savasi sirasinda (1914-1918) Toros Daglari ve Gavurdagi tünelleri ve Bagdat demiryoluyla kent Istanbul ve Suriye'ye baglandi. Kurtulus savasinda Türk-Fransiz Cephesinde bulunan ve 20 Ekim 1921'de imzalanan Ankara Itilafnamesi hükümleri uyarinca 5 Ocak 1922'de Fransiz isgal kuvvetleri kentten çekildi. Bu tarih, halen Adana'nin kurtulus günü olarak kutlanmaktadir.
Kaynak: Vikipedi
Birçok Adanali'ya göre kebap sokakta tabladan yenirse ancak tadina varilir. Herkesin tuttugu bir tablaci vardir ve hangisinin gündüz ya da gece nerede oldugu bilinir. Adana Kebabi'nin en büyük özelligi erkek koyun etinden olmasi, etinin sinirsiz hale getirilmesi ve zirhla elde kiyilmasi. Etin kalitesi, pistiginde kül rengini almasindan anlasiliyor. Baharatli ve acili yemekler seviliyor. Kekik, biber salçasi, pul biber, kimyon ve karabiberin çok kullanildigi bir yöre burasi. Tencere yemeklerinde, lezzet vermesi için, kuyruk yagi kullaniliyor. Sirdan, sokak köselerinde tencerelerde pisirilir. Koyunun kalin bagirsaginin bir kismi biber salçali pirinçle doldurularak yapilir. Mumbar da bir tür ince bagirsak. Pirinç ve kiymayla doldurulur. Sirdan ya da mumbar, limon ile ve defne yapraklariyla ovularak yikanir ve temizlenir. Böylece bembeyaz olur. Salgam, kebaplarin yaninda sofradan eksik olmayan bir yöre içecegi. Pancar ve siyah havuçtan yapilir.
Halka tatlisi çok sevilir. Ince yufkadan yapilan Karakus tatlisi da, kitir kitirdir. Adana kebabi yaninda, vardavit denen bir tür meze yenir. Tahin ve haslanmis kuru fasulyeyle yapilir. Anali Kizli, içli köftenin biraz daha küçügüdür, içi kiymayla yogrulmustur, yaninda da bulgurdan yapilmis minik lopçuklar vardir, yani içli köfteler ana, bulgurlar kizlaridir. Dul Avrat Çorbasi; evde hiçbir sey olmayinca, yesil mercimek, ispanak ve eristeden olusan kombinasyondur. Adanalilar aci tursulara çok meraklidir. Isirgan otundan börekler ve sikma (durum içinde sogan, çökelek, maydanoz) yapilir. Antakya'da üzerine dondurma konulan Bicibici (Haytali), burada olmasi gerektigi gibi. Bicibici, üzerine buz kürerek servis yapilir. Serbet, pudra sekeri ve buz mutlaka olmalidir.
Kaynak: Çukurova Üniversitesi
 |
 |
 |
